Her soru tipi kendi tekniğiyle çözülür. "Bol soru çöz" tavsiyesi, tekniği bilmeyene zaman kaybettirir. Burada 10 soru tipi için toplam 41 adım ve her tipte en sık düşülen tuzak var.
Kelime
Kelime sorusunda boşluğun kendisi değil, çevresi konuşur.
Önce boşluğun sonrasını okuBoşluğu belirleyen kısım çoğu zaman sonrasında gelir: nesne, edat ya da yan cümle hangi kelimeyle uyuyorsa cevap odur.
Edat eşleşmesiyle şık eleBoşluktan sonra of / to / with / on gibi bir edat varsa, yalnızca o edatla kalıp kuran kelimeler kalır: depend on, contribute to, associated with. Bu tek başına 2-3 şık eler.
Cümlenin yönünü belirleCümle olumlu bir gelişme mi anlatıyor, olumsuz bir durumu mu? Yön belli olunca ters yöndeki anlamlar (improve / worsen) kendiliğinden elenir.
Bilmediğin kelimeyi kökten tahmin etKök ve ek bilgisi burada devreye girer: -tion isim yapar, -ify fiil yapar, bene- iyi, mal- kötü demektir. Tür ve yön tahmini çoğu zaman cevaba yeter.
Kalan iki şıkla oynaDört şıkkı da bilmen gerekmez. Cümleye açıkça oturmayan ikisini atınca yalnızca iki aday kalır.
Sık düşülen tuzak: Şıklardaki kelimeleri tek tek Türkçeye çevirip "hangisi daha güzel" diye seçmek. Sınav anlam güzelliğini değil, dilbilgisel ve anlamsal uyumu ölçer.
Tüm bölümler
Kelime
Kelime sorusunda boşluğun kendisi değil, çevresi konuşur.
Önce boşluğun sonrasını okuBoşluğu belirleyen kısım çoğu zaman sonrasında gelir: nesne, edat ya da yan cümle hangi kelimeyle uyuyorsa cevap odur.
Edat eşleşmesiyle şık eleBoşluktan sonra of / to / with / on gibi bir edat varsa, yalnızca o edatla kalıp kuran kelimeler kalır: depend on, contribute to, associated with. Bu tek başına 2-3 şık eler.
Cümlenin yönünü belirleCümle olumlu bir gelişme mi anlatıyor, olumsuz bir durumu mu? Yön belli olunca ters yöndeki anlamlar (improve / worsen) kendiliğinden elenir.
Bilmediğin kelimeyi kökten tahmin etKök ve ek bilgisi burada devreye girer: -tion isim yapar, -ify fiil yapar, bene- iyi, mal- kötü demektir. Tür ve yön tahmini çoğu zaman cevaba yeter.
Kalan iki şıkla oynaDört şıkkı da bilmen gerekmez. Cümleye açıkça oturmayan ikisini atınca yalnızca iki aday kalır.
Sık düşülen tuzak: Şıklardaki kelimeleri tek tek Türkçeye çevirip "hangisi daha güzel" diye seçmek. Sınav anlam güzelliğini değil, dilbilgisel ve anlamsal uyumu ölçer.
Dilbilgisi
Dilbilgisi sorusunda cevabı cümlenin zamanı ve öznesi belirler.
Zaman işaretçisini bulsince, for, by the time, already, last year gibi ifadeler zamanı tek başına belirler. İşaretçiyi bulduysan şıkların yarısı gider.
Özne ile fiili eşleAraya giren uzun bir sıfat cümlesi özneyi gizleyebilir. Özneyi bulup tekil mi çoğul mu olduğunu belirle, fiili ona göre seç.
Çatıyı kontrol etÖzne eylemi yapıyor mu, eyleme maruz mu kalıyor? Bu tek soru edilgen ve etken şıkları ayırır.
Koşul cümlesinde eşleşmeye bakIf cümlelerinde iki yarı birbirine bağlıdır: birinin zamanı diğerini zorunlu kılar. Boş olmayan yarıya bakıp diğerini belirle.
Sık düşülen tuzak: Kulağa doğru geleni seçmek. Türkçe düşünerek kurulan cümle çoğu zaman İngilizce dilbilgisine uymaz; işaretçiyi bulmak kulaktan güvenlidir.
Boşluk Doldurma
Cloze bir paragraf sorusudur; boşluklar tek tek değil, metnin akışıyla çözülür.
Önce paragrafı baştan sona okuBoşlukları doldurmadan bir kez oku. Konuyu bilmeden yapılan ilk seçim sonraki boşlukları da yanlış yöne sürükler.
Kolay boşluktan başlaSıralı gitmek zorunda değilsin. En net olanı doldur; doldurduğun her boşluk paragrafın anlamını biraz daha sabitler.
Bağlaç boşluklarında yön araİki cümle aynı yönde mi (moreover, furthermore), ters yönde mi (however, nevertheless), sonuç mu bildiriyor (therefore)? Yön belli olunca şık tek kalır.
Sonunda bütünü tekrar okuDoldurduğun hâliyle paragrafı bir kez daha oku. Akışı bozan tek bir boşluk varsa yanlış seçilmiştir.
Sık düşülen tuzak: Her boşluğu bağımsız bir soru gibi çözmek. Cloze'da boşluklar birbirine bağlıdır; biri yanlışsa komşusu da yanlış görünmeye başlar.
Cümle Tamamlama
Cümle tamamlamada dilbilgisi değil, anlam mantığı belirleyicidir.
Verilen yarının yönünü çıkarElindeki yarı olumlu mu olumsuz mu, sebep mi sonuç mu bildiriyor? Aradığın yarı buna uyumlu olmalı.
Bağlacı okuyup beklentini kuralthough ters, because sebep, so sonuç ister. Bağlacı gördüğün anda cevabın ne anlatması gerektiğini biliyorsun demektir.
Zaman uyumunu kontrol etİki yarının zamanları birbiriyle tutarlı olmalı. Geçmişte başlayıp bugüne uzanan bir yarıya geniş zamanlı bir yarı eklenmez.
Özne tekrarına dikkat etŞık, verilen yarıdaki özneyi gereksiz yere tekrar ediyorsa çoğu zaman yanlıştır; doğru şık akışı sürdürür, baştan başlatmaz.
Sık düşülen tuzak: Yalnızca dilbilgisi açısından kurallı olan şıkkı seçmek. Dört şık da kurallı olabilir; ayrım anlam bağındadır.
Çeviri
Çeviride en güzel çeviri değil, hiçbir şeyi eklemeyen ve eksiltmeyen çeviri doğrudur.
Cümlenin iskeletini çıkarÖnce özne ve yüklemi bul. Ana cümleyi yan cümlelerden ayırdığında şıkları karşılaştırmak kolaylaşır.
Şıkları iskelete göre eleAna cümleyi yan cümle yapan ya da yan cümleyi öne çıkaran şık, vurguyu değiştirdiği için yanlıştır.
Eklenen ve düşen kelimeyi araŞıklar birbirine çok benzer; fark genelde tek bir kelimededir. Asıl cümlede olmayan bir kesinlik (kesinlikle, her zaman) eklenmişse o şık gider.
Kipleri karşılaştırmay, might, should, must arasındaki fark çeviride sıkça bozulur. Asıl cümledeki kesinlik derecesi neyse şıkta da o olmalı.
Sık düşülen tuzak: Akıcı Türkçesi olan şıkkı seçmek. Sınav akıcılığı değil, sadakati ölçer; en pürüzsüz şık çoğu zaman bir şey eklemiş olandır.
Okuma Anlama
Okuma parçasında önce soruyu, sonra metni oku.
Soruları önce okuNe aradığını bilerek okumak, metni iki kez okumaktan hızlıdır. Soruda geçen anahtar kelimeyi aklında tut.
Cevabın geçtiği yeri bulHer sorunun cevabı metinde belirli bir yerdedir. O bölümü bulup dikkatle oku; gerisini tarayarak geç.
Şıkkı metinle doğrulaDoğru şık metinde söyleneni başka kelimelerle tekrar eder. Metinde karşılığını gösteremiyorsan o şık doğru değildir.
Ana fikir sorusunu en sona bırakDiğer soruları çözerken metni zaten iyice tanımış olursun; ana fikir o noktada çok daha kolay gelir.
Sık düşülen tuzak: Genel bilgiyle cevaplamak. Şık doğru bir bilgi olabilir ama metinde geçmiyorsa yanlıştır; ölçülen şey metni anlamaktır.
Diyalog Tamamlama
Diyalogda boşluktan sonraki replik, cevabı ele verir.
Boşluktan sonrasını okuKarşıdaki kişinin verdiği cevap, boşluğa ne geleceğini belirler. Cevap bir tarih veriyorsa boşlukta zaman sorusu vardır.
Soru mu cevap mı olduğunu belirleBoşluk bir soru mu soruyor, bir öneriye karşılık mı veriyor? Bu ayrım şıkların yarısını eler.
Ton uyumuna bakKonuşma resmî mi samimi mi? Ton uyuşmayan şık, anlamı doğru olsa bile yanlıştır.
Akışı baştan sona okuSeçtiğin şıkla diyaloğu bir kez daha oku. Gerçek bir konuşma gibi akmıyorsa seçim yanlıştır.
Sık düşülen tuzak: Yalnızca boşluktan önceki repliğe bakmak. Diyaloğun mantığını çoğu zaman sonraki replik kilitler.
Yakın Anlamlı Cümle
Yakın anlamlı cümlede aynı bilgiyi, aynı kesinlikte veren şık aranır.
Asıl cümlenin iddiasını tek cümleyle özetleKendi kelimelerinle "bu cümle ne diyor" sorusuna cevap ver. Bu özet, şıkları karşılaştıracağın ölçüttür.
Kesinlik derecesini koruAsıl cümle "olabilir" diyorsa, "kesinlikle öyledir" diyen şık yanlıştır. Kipler bu soruda en sık bozulan yerdir.
Sebep ve sonucun yönünü kontrol etŞık, sebeple sonucu yer değiştirmiş olabilir. Yön ters çevrilmişse anlam da değişmiştir.
Fazladan bilgi ekleyeni eleDoğru şık yeni bilgi getirmez; yalnızca aynı bilgiyi başka biçimde söyler.
Sık düşülen tuzak: Asıl cümledeki kelimelerin en çoğunu içeren şıkkı seçmek. Ortak kelime sayısı değil, anlam eşitliği belirleyicidir.
Paragraf Tamamlama
Paragraf tamamlamada boşluğun yeri, ne arayacağını söyler.
Boşluk başta mı, ortada mı, sonda mıBaştaysa konuyu tanıtan; ortadaysa iki cümle arasında köprü kuran; sondaysa toparlayan bir cümle aranır.
Boşluğun iki yanını bağlaÖnceki ve sonraki cümleyi arka arkaya oku. Aradaki anlam sıçramasını hangi şık kapatıyorsa cevap odur.
Zamir ve bağlaç izini sürSonraki cümle "this", "such", "however" ile başlıyorsa, boşluktaki cümle bunların işaret ettiği şeyi içermek zorundadır.
Konu dışına çıkanı eleParagrafın konusunu genişleten ya da yeni bir konu açan şık, doğru görünse bile paragrafa ait değildir.
Sık düşülen tuzak: Tek başına en anlamlı cümleyi seçmek. Aranan şey iyi bir cümle değil, o boşluğa oturan cümledir.
Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle
Anlam bütünlüğünü bozan cümle, konuyu değil odağı kaydırandır.
İlk cümleden konuyu çıkarParagrafın konusu neredeyse her zaman ilk cümlede kurulur. Onu sabitle, geri kalanı ona göre ölç.
Her cümleyi konuya bağlaSırayla sor: bu cümle konuyu ilerletiyor mu? İlerletmiyorsa aday olarak işaretle.
Doğru ama alakasız olanı bulBozan cümle genelde yanlış bilgi vermez; doğru bir şey söyler ama paragrafın anlattığı şeyi ilerletmez.
Çıkarıp tekrar okuAdayı çıkarıp paragrafı oku. Akış düzeliyorsa doğru cümleyi bulmuşsun demektir.
Sık düşülen tuzak: En kısa ya da en farklı görünen cümleyi seçmek. Bozan cümle çoğu zaman diğerleriyle aynı kelimeleri kullanır, bu yüzden göze çarpmaz.
Tekniği okudun, şimdi uygula
Teknik tek başına puan getirmez; uygulanması gerekir. Deneme sınavı çözerken hangi bölümde kaybettiğini rapor sayfasında görebilir, buraya dönüp o bölümün adımlarını tekrar okuyabilirsin.